شاعر عبدالرحمان طیار قولنجی متخلص به دده کاتیب

 

شاعر عبدالرحمان طیار قولنجی متخلص به دده کاتیب

DadaKatib-2

( زاده ۱۳۰۴ در روستای قولنجی ) قولونجو شاعر آذربایجانی است و با عنوان قولونجولو دده کاتیب مشهور است. آرامگاه او در روستای قولنجی قرار دارد.

اشعار هجایی او را بیشتر قوشماها و گرایلی‌ها تشکیل می‌دهند . وی در سرودن شعر از بالوولو میسکین و دوللو موصطافا از شاعرهای کوره سوننی قدیمی تر اهل ارومیه تاثیر زیادی می‌گرفت. دده کاتیب در میان عاشیق‌ها و اوزان‌های آذربایجان غربی و شهرهای شرقی ترکیه بسیار مشهور است . از شاعر تا کنون سه کتاب به نامهای «اینجیلی صدف» (صدف دردار) ، «اورمو گؤلو» (دریاچه ارومیه و «گونوموز آیدین» منتشر شده‌است. هر سه کتاب توسط انتشارات « یاز» ارومیه چاپ شده‌اند. دده کاتیب همچنین به عنوان عالم مذهبی سنی حنفی مذهب‌های آذربایجان غربی نیز شناخته می‌شد. او به جز ترکی و فارسی به زبانهای عربی و کردی هم تسلط داشت. اکثر اشعار وی به ترکی آذربایجانی است ولی او به ترکی استانبولی نیز اشعار می سروده‌ است.

 

دده کاتیب روز جمعه دوم اسفندماه ۱۳۸۷ درسن ۸۴ سالگی در بیمارستان آذربایجان ارومیه در گذشت. مراسم ترحیم این استاد آذربایجانی با حضور چشمگیر هزاران نفر از اهالی شهرها و روستاهای اورمیه٬ سلماس٬ نقده٬ شبستر و خوی و جمعیت بزرگی از فرهنگ دوستان٬ فعالین اجتماعی-سیاسی٬ شعرا و ادیبان آذربایجانی از شهرهای یاد شده و همچنین تبریز٬ برخی از شخصیتهای سیاسی٬ نمایندگان مجلس و شورای شهر ارومیه عصر جمعه دوم اسفندماه ۱۳۸۷ در مسجد قصبه قولونجو (قولنجی) در ۴۷ کیلومتری ارومیه برگزار گردید.

DadaKatib-1

 

خبرین وارمی؟

گئجه-گوندوز خلقه ایراد ائد نلر

هئچ اؤزون اؤزوندن خبرین وارمی؟

قونشونون گؤزونده قیلی گؤرنلر

بیر باخ اؤز گؤزوندن خبرین وارمی؟

از زبان خود شاعر بشنویم:

 

قه له م، ده فته ر، سؤز آغلاییر اؤلکه ده

آلوولو اود، کؤز آغلاییر اؤلکه ده

کاتیب کؤچوب آغلار قالیب یوردوموز

حاققی گؤر ن گؤز آغلاییر اؤلکه ده

 

سه ن سیز قالیب شئعرله سؤزوم آکاتیب

گوجده ن دوشوب اودوم – کؤزوم آکاتیب

کؤچوب گئدیب آغلار قویدون اؤلکه نی

سه ن سیز دولوب قانلا گؤزوم آکاتیب

 

سه ن سیر یانیب آرزی، دیله ک کول اولدو

خالقیمیزین گؤز یاشلاری گؤل اولدو

ماته مینده اولوس جوشوب سئل اولدو

یاس توتانلار بولبول اولدو گؤل اولدو

 

ده ده کاتیب ماته مینده ائل آغلار

گولشان آغلار بولبول آغلار گول آغلار

قولاق آغلار دوداق آغلار دیل آغلار

بولود آغلار یاغمور آغلار سئل آغلار

 

یول بیر اولان یولداش آغلار یول آغلار

دیلین سئوه ن دیلداش آغلار دیل آغلار

ائل – سوی بیله ن ائلداش آغلار ائل آغلار

اوزان آغلار قوپوز آغلار تنل آغلار

 

عاریفلردن سوردوم دونیا احوالیـــن

"آزاد قوشـا بـیـر قفسـدی" دئدیـلــر

عؤمرون اعتیبارین سوال ائیله دیــم

گئدی گلمـز،بیر نفســدی دئدیـلـــر

 

دئدیم بیـرسرمایه،بیــرده سعـــادت

دئدیلــر،خوش اخلاق، بیرده قناعـت

دئدیم شوهرت ایچون اولسـاعیبادت

"عاریف دئییــل بول هوسدیر"دئدیلــر

دئدیم دونیا مالی ،دئدیـــلر عیبــرت

دئدیم بس جوانلیــق، دئدیلرفورصـت

دئدیم بس قوجالیـق،دئدیـلر حسرت

 

عؤمــرون پاییز یئلی اسدی دئدیلـر

دده کاتیب غم نهالیــــن غم اکــــــه

غم خرمنین،غم آنباریــن غم اکــــه

عؤمرون سوفرسینن بیر نئچـه تیکـه

یئدیم دویمامیشدان بسدی دئدیـلـر