مسجد مهدی القدم

به گزارش ایلنا، در سطح شهرستان اورمیه، چندین مسجد تاریخی و کهن وجود دارد که صدای خوش اذان هنوز هم بلندگوهای مناره‌های برخی از آن‌ها هنوز هم شنیده می‌شود. یکی از این مساجد قدیمی، مسجد مهدی القدم می‌باشد که در نزدیکی میدان گؤل اوستو [می‌دان امام حسین (ع)] و در خیابان سرداران ۲ بنا شده است. برگزاری مراسم شبیه‌خوانی در ایام تاسوعا و عاشورای حسینی و برخی مراشم‌های مذهبی همچون مراسم شهادن امام جعفرصادق (ع)، جشن بزرگ نیمه شعبان و… نام و شهرت این مسجد تاریخی را دو چندان کرده است.

بنای مسجد مهدی ا لقدم از ضلع جنوب‌غربی به خیابان سرداران ۲، از ضلع جنوب‌شرقی به کوچه شهید بهزاد دربندی (محله مهدی القدم سابق) و از دو ضلع دیگر به خانه‌های مسکونی مشرف می‌شود. کلیسای ننه مریم و مسجد لطفعلی خان از بناهای مهم و تاریخی در نزدیکی مسجد مهدی القدم هستند.

با استناد به سنگ نوشته موجود در قدمگاه مسجد که تاریخ تعمیر قدمگاه را ۱۲۱۶ ه ق قید کرده است می‌توان اذعان داشت که مسجد می‌بایست پیش از این تاریخ ساخته شده باشد. در تاریخ رضائیه که حدود نیم قرن پیش تألیف شده در کنار مساجدی چون جامع، سردار، بازارباش و غیره از مسجد مهدی القدم به عنوان یکی از مهم‌ترین مساجد شهر رضائیه [ارومیه] نام می‌برد. (کاویانپور، ۱۳۴۴، ص۲۹۱).

طبق اظهارات اهالی محله، حدود ۲۵۰ سال پیش یکی از معتمدین محل در زمین بنای فعلی مسجد، قطعه سنگی با ردپایی منتسب به امام زمان رؤیت نموده و به دلیل اعتقاد به قداست آن زیارتگاهی (قدمگاه) بنا شد که با گذشت زمان به مسجدی بدل گشت. به دلیل وجود این قدمگاه این مسجد را مهدی القدم نامیدند.

مسجد دارای زمینی مستطیل شکل به مساحت تقریبی ۱۸۵ متر مربع و فاقد صحن است. پوشش مسجد به صورت شیروانی اجرا شده و فاقد گنبد است. اما مناره‌ای به بلندای نزدیک به ۸ متر در جنوب شرقی بنا دارد. با ورود به شبستان و کمی انحراف به سمت چپ، محراب و در مقابل آن، ضریح قدمگاه را مشاهده می‌کنیم.

شبستان اصلی این مسجد به مساحت تقریبی ۱۱۰ متر مربع، در قسمت غربی بنا قرار گرفته است که بخشی از آن به مساحت ۳۴ متر مربع توسط پرده‌ای، به عنوان فضای زنانه جدا گشته است.

در شهر اورمیه در سال ۱۳۶۱ هجری شمسی برای اولین بار نمایش‌های تعزیه و شبیه‌خوانی توسط بازیگران و ایفا کنندگان نقش‌های مختلف از عزاداران مسجد مهدی ‌القدم در مزار شهدای اورمیه (باغ رضوان) به اجرا درآمد که تا حال ادامه داشته است. (وبسایت بنیاد ایران‌شناسی)

این مسجد هم اکنون مورد تعمیرات اساسی قرار گرفته است و نمای داخلی و بیرونی آن زیبایی خاصی پیدا کرده است. بنا به گفته حاج آقا غنی‌زاده روحانی محترم این مسجد، اکثر هزینه‌ها از سوی خود مردم محله تأمین شده است. وی خاطر نشان کرد حتی برادران مسیحی محله نیز در این امر خداپسندانه شرکت کرده‌اند.

 142