دلمه برگ مو در پايتخت انگور ايران

به نظر من در اين گرماي وحشتناك بايد راهي مناطق كوهستاني يا كوهپايه‌ها، از جمله كردستان يا آذربايجان شويد و اصلا هم گول تبليغات رسانه‌اي و جشنواره‌هاي كذا و كذا را نخوريد كه گاه محل اين جشنواره‌ها از نظر گرما شبيه جهنم است!

پس امروز با هم به اروميه مي رويم .

غذايي از دل باغ انگور

آنچه براي ما بخصوص در اين فصل در سفر به اروميه مهم است باغ‌هاي انگور و سيب و ساير ميوه‌جات و صيفي‌جات است.

حالا اين كه چرا در مطلبي كه بايد به غذاهاي محلي بپردازد در مورد باغ صحبت مي‌كنيم دليلش اين است كه 2 غذاي اصلي مردم اروميه به طور كامل وابسته به همين باغداري و نوع حرفه و شغل‌شان است.

شغل اغلب مردم اروميه، باغداري است. وجود زمين‌هاي حاصلخيز و رودخانه‌هاي پر آب شايد مهم‌ترين دليل روي آوردن مردم به اين حرفه باشد.

شايد باور نكنيد اما يكي از باغداران اروميه به من مي‌گفت چيزي حدود 50 نوع انگور توسط باغداران اروميه به عمل مي‌آيد كه هر كدام هم مصرفي مخصوص خود دارند. مثلا انگور كشمشي كه 2 رنگ سفيد و قرمز دارد و بدون هسته است بيشتر براي تهيه كشمش به كار مي‌رود.

انگور خليلي كه تنها براي خوردن به بازار تره‌بار مي‌رود.

انگور حسيني و صاحبي كه دانه‌هاي درشت دارد و پر آب است.

انگور قره شيره و رازقي كه مهم‌ترين مصرف شان تهيه شيره انگور است.

انگور به قول خودشان پوست كلفت يا ريش بابا كه هم پر آب است و هم مي‌توان مدت زيادي آن را نگهداري كرد و حتي در زمستان هم خورد.

خلاصه اين كه اين روزها بخصوص مرداد و شهريور اگر اهل خوردن انگور هستيد حتما بايد سري به اروميه بزنيد تا متوجه شويد اين انگورهاي وارداتي مصري و ايتاليايي و تركيه‌اي پيش محصول باغداران عزيز كشورمان هم از نظر كيفيت، هم قيمت و هم طعم و مزه واقعا هيچ‌اند.

اما يكي از غذاهاي لذيد اروميه كه ارتباط مستقيم هم با باغداري و انگور دارد دلمه برگ مو است آن هم دلمه‌هايي فوق‌العاده خوشمزه و يكدست و بر خلاف آن چيزي كه ما از دلمه مي‌شناسيم دلمه‌هاي اروميه يا مربع‌هاي خيلي خيلي كوچك هستند يا لوله‌اي شكل.

نكته‌اي كه در رستوران‌هاي اروميه وجود دارد آن هم در اين فصل اين است كه دلمه را بيشتر به عنوان يك همراه غذا يا پيش‌غذا سرو مي‌كنند به عنوان مثال شما يك كباب يا كوفته سفارش مي‌دهيد و بعد به عنوان پيش‌غذا در كنار ماست و ترشي و... چند دلمه هم برايتان مي‌آورند، اما اگر از من مي‌شنويد كلا كباب و... بي‌خيال شويد و به خوردن همان دلمه بپردازيد كه جاي ديگري با اين طعم و تازگي گيرتان نمي‌آيد.

مردم اروميه عادت‌هاي غذايي ديگري هم دارند كه بد نيست به آنها هم اشاره كنم، مانند خوردن ماست و شیره انگور كه به دوشاب معروف است يا در اكثر هتل‌ها و برخي قهوه‌خانه‌ها كه صبحانه مي‌دهند نان تازه و پنیرمحلی، شیر گاومیش و عسل جايگاه وي‍ژه‌اي دارد و عسل اروميه هم واقعا عسلي خوشمزه است و اصلا يكي از صادرات اروميه‌اي‌ها همين عسل است.

اروميه‌اي‌ها يك نوع ساندويچ هم دارند كه البته در رستوران‌هاي خيلي مدرن و فست‌فود‌هاي آنچناني نمي‌توانيد آن را پيدا كنيد، بلكه در اطراف همان خيابان امام و در برخي ساندويچي‌ها وجود دارند كه مخلوطی از سیب‌زمینی كباب شده، تخم‌مرغ آبپز، كره محلی و سبزی را با فلفل قرمز و نمك مخلوط مي‌كنند و به مشتريان خود كه تعدادشان هم كم نيست ارائه مي‌كنند، البته همراه يك ليوان دوغ محلی كه واقعا فوق‌العاده است.

 

از سينا علي‌محمدي ( تیر 1390)

موسیقی فولکلور عاشیقی ثبت ملی می شود

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
آغاز گردآوری داستانهای عاشیقی در آذربایجان غربی موسیقی فولکلور ثبت ملی می شود.
 
ارومیه- خبرگزاری مهر: مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان غربی از آغاز اجرای طرح گردآوری داستانهای عاشیقی استان خبر داد.
کاظم غنی زاده در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه در راستای ثبت میراث معنوی و سنتی آذربایجان، داستانهای عاشیقی در سطح شهرستان ارومیه جمع آوری می شود، افزود: این طرح به منظور حفاظت
 
از فرهنگ شفاهی بشری و ثبت و ضبط آثار ناملموس که می تواند در حفظ فرهنگ منطقه و پاسداشت آن موثر واقع شود، اجرا می شود. وی با اشاره به اینکه صنعت عاشیقی یکی از بزرگترین صنعتهای موسیقی ایران بویژه منطقه آذربایجان است، اظهار داشت:
عاشیق ها در فرهنگ آذربایجان از جایگاه ویژه ای به دلیل نقش آنها در انتقال فرهنگ و ادبیات شفاهی مردم برخوردار بوده که در راستای ثبت این موسیقی فولکلور و سنتی برنامه ریزی شده است.
 
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی از رونمایی از تندیس دو استاد موسیقی عاشیقی استان همزمان با روز جهانی ثبت نقالی خبر داد و افزود: یکی از این تندیس ها متعلق به "عاشیق دهقان" از مفاخر موسیقی عاشیقی آذربایجان و دیگری متعلق با "عاشیق یوسف اوهانس" از آخرین عاشیق های آشوری است. غنی زاده با بیان اینکه عاشیق ها در خواندن مدح پیغمبر، مناقب ائمه اطهار و اشعار عرفانی مهارت بسیار دارند، اظهار داشت: تندیسهای این هنرمندان که شاگردان زیادی را با موسیقی سنتی اصلی منطقه آذربایجان غربی آشنا و تربیت کرده در محل موزه ارومیه رونمایی شده است.
 
موسیقی عاشیقی آذربایجان ریشه ای بسیار کهن دارد و غنی تزین تمونه ادبیات و فرهنگ شفاهی آذربایجان است، حافظان و وارثان این هنر اصیل مردمی، عاشیق های آذربایجانند و این میراث گرانقدر را از اجداد خود اوزانها و گوسانها به ارث برده اند . درباره پیشنیه اوزان ها و گوسان ها مدارک مستند واطلاعات مکتوبی در دست نیست گوسان که به نظر میرسد از نظر لفظ با اوزان شباهت و یاپیوندی داشته باشد در لغت ارمنی به معنای خواننده نوازنده، هنر پیشه و دلقک به کار رفته است و محققان ارمنی سابقه گوسانهای تنبوری را تا چندین سده قبل از میلاد می دانند.
 
اوزان را بعضی سخنور و بسیار گو معنی کرده و بعضی آن را شاعری معنی کرده اند که مصراع را با مصراع، قافیه را با قافیه، بند را با بند هماهنگ می کند و بعضی اوزان را داستان گو و هنرمندی می دانند که نظم و نثر را همساز و موسیقی و شعر و آواز و رقص را همنوا می کند اوزان ها خنیاگرانی بوده اند که پایه پای رشد نیروهای تولیدی و توسعه زندگی اجتماعی بالیده ودر گذر زمان خود را به چندین هنراز جمله شاعری، نوازندگی، اهنگ سازی، آواز خوانی، هنر پیشگی، نمایش، تردستی، شعبده بازی، داستان گویی و داستان پردازی آراسته اند .
 
اوزان ها را می توان با همتایان خود در بین اقوام و ملل مختلف مانند راپسودیست ها ( خنیاگران یونان قدیم) اسکاپ ها ( خنیاگران ، شاعران و نقالان انگلوساکن ) پواسی ها ( منظومه خوانان دوره گرد مسلمان سرزمین بوسنی) ، اسکالدها ( سرایندگان و نوازندگان اسکاندیناوری) ، ترابادورها و تراوروها ( خنیاگران فرانسه ) مقایسه نمود.
 
گروه: اخبار استان 1391